Centrum van Actief Burgerschap

Van Participatie naar Gemeenschapskracht
2026-06-03 10:00 - 17:00 (Europe/Paris) | Centrum van Actief Burgerschap, Amersfoortseweg 104, Doorn, NH, 3941 EP, Netherlands
Participatie betekent meedoen. Maar wie doet er met wie mee? Frans Manders is Raadslid en co-auteur van het manifest Van Participatie naar Gemeenschapskracht. Floor Ziegler is auteur van het boek Een Wereld van Gemeenschappen. Zij nemen je mee in een andere blik en een andere manier van werken. Een indringende bijeenkomst voor participatie professionals die voorop lopen.

Lunch Gemeente Secretarissen
2026-06-05 12:00 - 14:00
Wat zitten er ontzettend veel ideeën en kennis en energie in de samenleving! En wat is het tegelijk een uitdaging om deze te realiseren, ondersteunen en/of te benutten.
Aanbestedingswet, gescheiden financiële regelingen, maatschappelijke waarde die zich lastig financieel laat vertalen en ga zo maar door.
Het begint met houding en gedrag van betrokkenen. Als gemeentebestuur kun je bijvoorbeeld niet alle ambtelijke capaciteit met eigen ambities vullen. Als ambtenaar kun je eerst ‘buiten’ gaan luisteren, voordat je begint met een plan. Als gemeentesecretaris je invloed uitoefenen richting bestuur en ambtelijke organisatie.
Het is lastig om hier structureel handen en voeten aan te geven. ¨Af en toe ‘geef ik een initiatief’ water, maar structureel zie ik het nog niet veranderen.¨
Jeroen Tomassen, GS bij gemeente Teylingen, Floor Ziegler en Teun Gautier en 9 collega gemeentesecretarissen zullen tijdens een inspiratielunch sparren over hoe wij een verschil kunnen maken en wat het centrum zou kunnen bieden aan secretarissen ter ondersteuning.

Basisleergang Een Wereld van Gemeenschappen
2026-06-16 10:00 - 17:00
In ieder dorp, wijk, buurt en stad zijn bewoners actief. In buurttuinen- en plekken, met initiatieven, verenigingen, energie-cooperaties, op alle maatschappelijke gebieden. Daar zijn gemeenschappen die willen en kunnen helpen bij het voorkomen en oplossen van maatschappelijke problemen.
Veel (gemeentelijke) organisaties zijn hiervan bewust en begrijpen de enorme mogelijkheden die ontstaan als ze beter zouden samenwerken met bewonersinitiatieven. Het verhoogt de kwaliteit van beleid, versnelt de uitvoering, vermindert de weerstand, verhoogt het draagvlak en het vertrouwen. Maar hoe pak je dat nou aan, wat zijn goede voorbeelden, wat kan er in de weg staan en hoe ga je daar mee om?
Floor Ziegler en Teun Gautier schreven het boek Een Wereld van Gemeenschappen. Zij hebben veel ervaring met bewonersinitiatieven en samenwerkingen met formele organisaties. Ze zijn de initiatiefnemers van het netwerk van de Huizen van Actief Burgerschap en het Centrum van Actief Burgerschap.
Samen met mensen uit de praktijk nemen ze je in deze leergang van een dag mee in de Wereld van Gemeenschappen. Aan de hand van voorbeelden laten ze zien hoe je te werk kunt gaan. Maar je kunt ook je eigen casus mee brengen. In de groep nemen we die dan door en komen met creatieve oplossingen en doorbraken.
Dit is de eerste Basis Leergang in het Centrum voor een selecte groep en jij kunt er bij zijn. Schrijf je snel in en dompel jezelf, op het prachtige landgoed, onder in dit onderwerp dat overal hoog op de agenda´s staat.

Programma
Blok 1 – De reis: een wereld van gemeenschappen
Presentatie
Introductie in de wereld van gemeenschappen, verzorgd door Floor Ziegler en Teun Gautier. Een inspirerende verkenning van wat gemeenschappen zijn, hoe zij functioneren en welke rol zij spelen in maatschappelijke transities.
Blok 2 – Een bad van voorbeelden
In dit blok worden praktijkvoorbeelden gepresenteerd die inzicht geven in de potentie van gemeenschappen:

Succesvolle voorbeelden: waar samenwerking met gemeenschappen goed werkt en wat dit oplevert.
Minder geslaagde voorbeelden: waar het misgaat, waarom dit gebeurt en wat hiervan geleerd kan worden.

Deze voorbeelden worden onderbouwd met cijfers, feiten, onderzoeken en praktijkervaringen.
Blok 3 – Eigenaarschap
Deelnemers ontwerpen hun eigen leerroute binnen de leergang.
Centrale vraag: wat heb jij nodig om de transitie naar werken mét gemeenschappen te maken?
Dit blok richt zich op persoonlijke leerdoelen, professionele ontwikkeling en het nemen van eigenaarschap.
Blok 4 – De leefwereld
In dit blok staat de leefwereld van bewoners centraal:

Omgaan met (boze of verongelijkte) bewoners
Eigenschappen en rol van kwartiermakers: hoe herken je ze en hoe werk je met hen samen?
Het vinden en versterken van gemeenschappen in de eigen omgeving
Domeinoverstijgend werken en het opbouwen van vertrouwen

Daarnaast wordt verdiept wat bedoeld wordt met: begin bij wat er al is en niet vóór, maar mét de samenleving werken.
Blok 5 – De systeemwereld
Dit blok onderzoekt de spanning en verbinding tussen systeemwereld en leefwereld:

De verschuiving van participatie naar gemeenschapskracht
Omgaan met collega’s die weerstand ervaren
Ruimte binnen regels, beleid en organisatie
Het belang van fysieke plekken
Subsidies, opdrachten en aanbestedingen
Uit je rol stappen en weer ‘mens’ worden
Rollen en verantwoordelijkheden
Leiderschap in een wereld van gemeenschappen
De waarde van ongehoorzaamheid
Vertrouwen, loslaten en eigenaarschap in de eigen praktijk

Blok 6 – Drijfveren en ervaren
Vanuit persoonlijke drijfveren gaan deelnemers zelf actief aan de slag als actieve burger, op Landgoed Zonheuvel of in de directe omgeving. Voorbeelden:

Fietsliefhebbers begeleiden kinderen bij het leren fietsen op het AZC in Leersum
Financieel onderlegde deelnemers ondersteunen initiatieven via het Huis van Actief Burgerschap in Zeist
Tuinliefhebbers werken met mensen met dementie in de moestuin van Zonheuvel
Praktisch ingestelde deelnemers helpen jongeren bij het onderhouden van het landgoed en het bos

Ervaring en ontmoeting staan centraal.
Blok 7 – Geraakt worden
Een diepgaande ervaring in het Verbeeldingslab, die deelnemers blijvend raakt en laat ervaren waarom samenwerken met gemeenschappen:

slimmer
sneller
effectiever
goedkoper
en vooral leuker is

Een ervaring die blijvend perspectief en motivatie biedt.
Blok 8 – Herinneren en doorgeven
De leergang wordt afgesloten met het achterlaten van een persoonlijke bijdrage op het Centrum of Landgoed:
een les, inzicht of boodschap voor toekomstige deelnemers.
Daarnaast ontvangen deelnemers:

een Actief Burger-figuurtje als blijvende herinnering
het boek Wereld van Gemeenschappen
een praktisch stappenplan om met een concrete casus anders samen te werken met gemeenschappen

Tijdens een terugkomdag wordt gezamenlijk gereflecteerd op wat goed ging, wat beter kon, wat is geleerd en welke beweging in gang is gezet.
