Basisleergang Een Wereld van Gemeenschappen

In ieder dorp, wijk, buurt en stad zijn bewoners actief. In buurttuinen- en plekken, met initiatieven, verenigingen, energie-cooperaties, op alle maatschappelijke gebieden. Daar zijn gemeenschappen die willen en kunnen helpen bij het voorkomen en oplossen van maatschappelijke problemen. 

Veel (gemeentelijke) organisaties zijn hiervan bewust en begrijpen de enorme mogelijkheden die ontstaan als ze beter zouden samenwerken met bewonersinitiatieven. Het verhoogt de kwaliteit van beleid, versnelt de uitvoering, vermindert de weerstand, verhoogt het draagvlak en het vertrouwen. Maar hoe pak je dat nou aan, wat zijn goede voorbeelden, wat kan er in de weg staan en hoe ga je daar mee om?

Floor Ziegler en Teun Gautier schreven het boek Een Wereld van Gemeenschappen. Zij hebben veel ervaring met bewonersinitiatieven en samenwerkingen met formele organisaties. Ze zijn de initiatiefnemers van het netwerk van de Huizen van Actief Burgerschap en het Centrum van Actief Burgerschap.

Samen met mensen uit de praktijk nemen ze je in deze leergang van een dag mee in de Wereld van Gemeenschappen. Aan de hand van voorbeelden laten ze zien hoe je te werk kunt gaan. Maar je kunt ook je eigen casus mee brengen. In de groep nemen we die dan door en komen met creatieve oplossingen en doorbraken.

Dit is de eerste Basis Leergang in het Centrum voor een selecte groep en jij kunt er bij zijn. Schrijf je snel in en dompel jezelf, op het prachtige landgoed, onder in dit onderwerp dat overal hoog op de agenda´s staat.

 

Programma

Blok 1 – De reis: een wereld van gemeenschappen

Presentatie
Introductie in de wereld van gemeenschappen, verzorgd door Floor Ziegler en Teun Gautier. Een inspirerende verkenning van wat gemeenschappen zijn, hoe zij functioneren en welke rol zij spelen in maatschappelijke transities.

Blok 2 – Een bad van voorbeelden

In dit blok worden praktijkvoorbeelden gepresenteerd die inzicht geven in de potentie van gemeenschappen:

• Succesvolle voorbeelden: waar samenwerking met gemeenschappen goed werkt en wat dit oplevert.
• Minder geslaagde voorbeelden: waar het misgaat, waarom dit gebeurt en wat hiervan geleerd kan worden.

Deze voorbeelden worden onderbouwd met cijfers, feiten, onderzoeken en praktijkervaringen.

Blok 3 – Eigenaarschap

Deelnemers ontwerpen hun eigen leerroute binnen de leergang.
Centrale vraag: wat heb jij nodig om de transitie naar werken mét gemeenschappen te maken?
Dit blok richt zich op persoonlijke leerdoelen, professionele ontwikkeling en het nemen van eigenaarschap.

Blok 4 – De leefwereld

In dit blok staat de leefwereld van bewoners centraal:

• Omgaan met (boze of verongelijkte) bewoners
• Eigenschappen en rol van kwartiermakers: hoe herken je ze en hoe werk je met hen samen?
• Het vinden en versterken van gemeenschappen in de eigen omgeving
• Domeinoverstijgend werken en het opbouwen van vertrouwen

Daarnaast wordt verdiept wat bedoeld wordt met: begin bij wat er al is en niet vóór, maar mét de samenleving werken.

Blok 5 – De systeemwereld

Dit blok onderzoekt de spanning en verbinding tussen systeemwereld en leefwereld:

• De verschuiving van participatie naar gemeenschapskracht
• Omgaan met collega’s die weerstand ervaren
• Ruimte binnen regels, beleid en organisatie
• Het belang van fysieke plekken
• Subsidies, opdrachten en aanbestedingen
• Uit je rol stappen en weer ‘mens’ worden
• Rollen en verantwoordelijkheden
• Leiderschap in een wereld van gemeenschappen
• De waarde van ongehoorzaamheid
• Vertrouwen, loslaten en eigenaarschap in de eigen praktijk

Blok 6 – Drijfveren en ervaren

Vanuit persoonlijke drijfveren gaan deelnemers zelf actief aan de slag als actieve burger, op Landgoed Zonheuvel of in de directe omgeving. Voorbeelden:

• Fietsliefhebbers begeleiden kinderen bij het leren fietsen op het AZC in Leersum
• Financieel onderlegde deelnemers ondersteunen initiatieven via het Huis van Actief Burgerschap in Zeist
• Tuinliefhebbers werken met mensen met dementie in de moestuin van Zonheuvel
• Praktisch ingestelde deelnemers helpen jongeren bij het onderhouden van het landgoed en het bos

Ervaring en ontmoeting staan centraal.

Blok 7 – Geraakt worden

Een diepgaande ervaring in het Verbeeldingslab, die deelnemers blijvend raakt en laat ervaren waarom samenwerken met gemeenschappen:

• slimmer
• sneller
• effectiever
• goedkoper
• en vooral leuker is

Een ervaring die blijvend perspectief en motivatie biedt.

Blok 8 – Herinneren en doorgeven

De leergang wordt afgesloten met het achterlaten van een persoonlijke bijdrage op het Centrum of Landgoed:
een les, inzicht of boodschap voor toekomstige deelnemers.

Daarnaast ontvangen deelnemers:

• een Actief Burger-figuurtje als blijvende herinnering
• het boek Wereld van Gemeenschappen
• een praktisch stappenplan om met een concrete casus anders samen te werken met gemeenschappen

Tijdens een terugkomdag wordt gezamenlijk gereflecteerd op wat goed ging, wat beter kon, wat is geleerd en welke beweging in gang is gezet.